Rad JAZU: Knjiga 220 razreda historičko-filologičkoga i filozofičko-juridičkoga

Knjiga 220 Dela Jugoslovenske akademije nauka i umetnosti, Odeljenje za istoriju‑filologiju i pravo‑filozofiju, okuplja dela koja povezuju književnost, lingvistiku, filozofiju i istoriju duhovnosti. Struktura zbirke odražava širok spektar istraživačkih interesovanja u okviru humanističkih nauka.

Prvi prilog napisao je Vladoje Dukat, a bavi se Lovrenčevićevim delom „Petrica Kerempuh”. Autor analizira stilske osobenosti, jezičku duhovitost i kulturni kontekst ovog značajnog dela hrvatske književnosti, ističući njegovu vezu sa narodnom tradicijom i satiričnim izrazom.

Sledi rad Ante Liepopilija, koji proučava slovensku liturgiju u Dubrovniku. Fokus je na liturgijskim tekstovima, istorijskim okolnostima njihove upotrebe i kulturnim interakcijama između slovenskih i latinskih crkvenih tradicija. Naglašen je uticaj slovenskih obreda na dubrovačku duhovnu i književnu kulturu.

Treći prilog potpisuje dr Stjepan Cimerman, posvećen ontološko-noetičkom problemu u evoluciji filozofije. Autor razmatra razvoj fundamentalnih filozofskih pitanja o biću i saznanju, povezujući ih sa promenama u evropskoj intelektualnoj istoriji. Istaknuti su ključni prelomi i promene u razumevanju fundamentalnih metafizičkih pojmova.

U sledećem radu, T. Matić* analizira Relkovićev prevod Pilpajevih basni. Kroz poređenje originala i prevoda, predstavljeni su značaj Relkovićevog jezika, izbor stilskih rešenja i značenje basne u tradiciji moralno-didaktičke književnosti.

Zbornik se završava člankom dr Marijana Stojkovića, koji se bavi radom D. I. Kašića, istražujući njegove filološke i kulturološke napore. U radu se ističe Kašićev doprinos standardizaciji jezika i formiranju hrvatske ranovekovne književnosti.