O slobodi
Osnivač modernog liberalizma, Džon Stjuart Mil, u svom eseju „O slobodi“ brani individualnu slobodu od društvenog i državnog pritiska, postavljajući ograničenja moći nad pojedincem i zalažući se za slobodu misli, govora i delovanja.
O slobodi (1859) jedno je od najuticajnijih dela liberalne političke filozofije 19. veka. Hrvatski prevod Milana Bogdanovića objavljen je 1918. godine u Zagrebu. Prevod se pojavio u završnoj fazi Prvog svetskog rata i uoči sloma Austro-Ugarske, kada su ideje o slobodi i samoopredeljenju bile posebno relevantne među južnoslovenskim narodima.
U ovom klasičnom eseju, Mil postavlja fundamentalno pitanje: u kojoj meri društvo ili država mogu ograničiti slobodu pojedinca? On razlikuje slobodu misli i izražavanja od slobode delovanja. Glavni princip koji brani je princip štete: jedini opravdani osnov za ograničavanje individualne slobode je sprečavanje štete drugima. Sve dok pojedinac ne šteti drugima, društvo nema pravo da se meša u njegov život, misli ili ponašanje.
U hrvatskom kontekstu 1918. godine, prevod je bio deo šireg prijema zapadne liberalne misli i služio je kao intelektualna podrška idejama slobode i demokratije u novoformiranoj državi. Stil je jasan, argumentovan i elokventan, tipičan za Milovu filozofiju utilitarizma obogaćenu humanizmom. O slobodi ostaje temeljno delo liberalizma, utičući na debate o ljudskim pravima, slobodi govora i ograničenjima državne moći čak i danas.
One copy is available
