Feminist: roman iz nedavne prošlosti

Velimir Deželić sin (mlađi) (1888–1976), hrvatski pisac, dramski pisac, sociolog i političar, sin poznatog leksikografa Velimira Deželića starijeg. Objavio je niz romana, drama i publicističnih dela, često sa socijalnim i katoličkim akcentom.

Delo pripada međuratnoj prozi sa jasnom društvenom tezom. Radnja se odvija u savremenom (tadašnjem) građanskom i intelektualnom miljeu Hrvatske, gde autor prikazuje borbu za emancipaciju žena kroz likove inteligentne, ambiciozne mlade žene. Glavna junakinja teži obrazovanju, profesionalnoj nezavisnosti i ravnopravnosti sa muškarcima, suprotstavljajući se patrijarhalnim normama, predrasudama i ekonomskoj zavisnosti od braka.

Deželić se zalaže za pravo glasa žena, obrazovanje i zapošljavanje, ističući intelektualnu ravnopravnost polova. Roman kritikuje tradicionalno društvo u kojem su žene ograničene na ulogu supruge i majke, i zagovara model žene koja se ispunjava kroz znanje i rad. Ne radi se o radikalnom feminizmu „u pantalonama“, već o umerenoj, građanskoj posvećenosti dostojanstvu i nezavisnosti žena.

Kritičari su delo ocenili kao roman sa tezom – živ i topao, ali ponekad šematski, sa naglašenom ideološkom porukom na račun dubokog psihološkog razvoja likova. Uprkos tome, kulturno je značajno jer odražava aktuelne diskusije o feminizmu, ženskom pokretu i modernizaciji hrvatskog društva u međuratnom periodu.