Rakovica: o 60. godišnjici smrti Eugena Kvaternika

Rakovica – povodom 60. godišnjice smrti Eugena Kvaternika, koju je priredio Blaž Jurišić, posebno je vredno izdanje Nehajevog razmatranja Rakovičkog ustanka iz 1871. godine. Delo opisuje političke okolnosti i ideje koje su dovele do pokušaja ustanka u Krajini, sa ciljem stvaranja nezavisne hrvatske države. Kroz prikaz Kvaternika kao odlučnog, idealističkog, ali tragičnog vođe, Nehajev ističe frustraciju hrvatskog nacionalnog pokreta pod austrougarskom vlašću i moralnu i intelektualnu snagu ljudi uključenih u ovaj čin otpora.

Poseban značaj ovog izdanja leži u istoriji njegovog nastanka. Nehajev je pripremao knjigu za objavljivanje i radio na njenom konačnom obliku, ali ga je prekinula iznenadna smrt 7. aprila 1931. godine. Rukopis je ostao nedovršen, pa je Blaž Jurišić preuzeo zadatak da ga dovrši, uredi i kritički izmeni. Jurišić je tekst dopunio napomenama, objašnjenjima i dodatnim istorijskim uvidima, vodeći računa da zadrži originalni ton i strukturu Nehajevog rukopisa.

Knjiga stoga ima dvostruku vrednost: istorijsku, jer pruža sveobuhvatan prikaz jedne od ključnih epizoda hrvatske političke istorije, i književno-dokumentarnu, jer predstavlja poslednje autorovo delo, završeno posthumno. U ovoj formi, Rakovica dodatno ističe simboliku Rakovičkog ustanka kao tačke u kojoj se sudaraju politički idealizam, istorijska nužnost i lična žrtva.