Suvremena talijanska filozofija

U knjizi „Savremena italijanska filozofija“, Vjekoslav Mikecin daje problemsko-bibliografski pregled italijanske filozofije sredinom 20. veka. Rad se fokusira na period posle Drugog svetskog rata, analizirajući prelaz od klasičnog idealizma Benedeta Kročea i Đovanija Đentilea ka novim strujama.

Mikecin posebnu pažnju posvećuje italijanskom marksizmu i njegovim varijantama – od gramšijanskog nasleđa, preko kritičkih tumačenja Marksa, do dijaloga sa egzistencijalizmom i fenomenologijom. Knjiga obuhvata autore koji su tražili sintezu marksizma sa italijanskom filozofskom tradicijom, kao i one koji su kritički gledali na ortodoksni marksizam.

Istaknuti su i uticaji egzistencijalizma, spiritualizma, kao i različitih oblika neoidealizma i neoracionalizma. Mikecin pokazuje kako je italijanska filozofija nakon fašizma i rata intenzivno tražila nove odgovore na pitanja istorije, prakse, slobode i društvenih promena, često u dijalogu sa evropskim strujama (francuski marksizam, nemačka kritička teorija).

Delo je karakteristično za Mikecinov pristup: kombinuje filozofsku analizu sa kulturno-istorijskim kontekstom, ističući originalnost italijanske misli u širem evropskom okviru. Kao jedan od ranih hrvatskih (jugoslovenskih) osvrta, knjiga je vredna jer domaćoj publici približava autore i diskusije koji su u to vreme bili manje poznati van Italije.

Objavljena 1966. godine, ova studija odražava duh šezdesetih – period intelektualnog vrenja, otvorenosti prema marksizmu i kritičkog preispitivanja tradicije. Danas služi kao važan dokument o recepciji italijanske filozofije u jugoslovenskom kontekstu i kao uvod u autore koji će kasnije (Vatimo, Agamben, itd.) obeležiti međunarodnu scenu.

Mikecinova knjiga ostaje korisna za razumevanje kontinuiteta i raskida u italijanskoj filozofiji 20. veka, posebno u njenom angažovanom i istorijski svesnom karakteru.