Razvoj hrvatskog narodnog pjesničtva: Književno-poviestne razprave

Razvoj hrvatske narodne poezije je delo hrvatskog pisca, publiciste i kulturnog radnika Petra Grgeca koje pruža pregled porekla, razvoja i značenja hrvatske usmene književnosti. Knjiga je zamišljena kao pristupačan, ali sadržajan pregled narodne poezije, jednog od temeljnih izraza hrvatskog kulturnog identiteta i istorijskog pamćenja.

Studija predstavlja sintezu razvoja hrvatske narodne poezije kao jednog od najvažnijih temelja nacionalne kulture. Polazeći od najstarijih usmenih oblika, autor prati poreklo i razvoj lirskih, epskih, herojskih, istorijskih i običajnih pesama koje vekovima žive u kolektivnom pamćenju hrvatskog naroda. Posebna pažnja posvećena je ulozi usmene tradicije u očuvanju jezika, kulturnog identiteta i istorijske svesti u periodima kada nije bilo jakih političkih ili državnih institucija koje bi nosile nacionalni kontinuitet.

Delo ne posmatra narodnu poeziju samo kao književni fenomen, već i kao odraz društvenih prilika, svakodnevnog života, religioznosti, običaja i moralnih vrednosti različitih hrvatskih krajeva. Analiziraju se teme ljubavi, porodice, rada, ratovanja i herojstva, kao i istorijski događaji koji su ostavili traga u kolektivnom pamćenju i postali deo usmene tradicije. Posebno mesto zauzimaju pesme vezane za bitke protiv Osmanlija, život graničara i nacionalne heroje.

Autor ističe da je hrvatska narodna poezija bila važan izvor inspiracije za renesansne pisce 19. veka i da je značajno doprinela formiranju moderne hrvatske književnosti i nacionalne ideje. Knjiga ističe vezu između hrvatskog usmenog nasleđa i evropskog romantičarskog interesovanja za folklor, ali i njegove osobenosti koje proizilaze iz hrvatskog istorijskog i kulturnog iskustva.

Objavljeno tokom Drugog svetskog rata, delo je i književno-istorijska studija i svedočanstvo jednog vremena u kojem je narodno stvaralaštvo isticano kao važan simbol nacionalnog identiteta. Danas predstavlja vredan pregled hrvatske usmene tradicije i njenog mesta u razvoju hrvatske kulture, književnosti i istorijske svesti.