Nemirni mir
„Nemirni mir“ (1940) prikazuje život hercegovačkih seljaka posle Prvog svetskog rata, njihovu emigraciju u Slavoniju, tešku borbu za opstanak i unutrašnji nemir u prividnom miru posleratnog perioda.
Delo je tematski usko povezano sa njegovim prethodnim romanom Dani bede i gladi (1937) i predstavlja nastavak priče o sudbini hercegovačkog seljaka u turbulentnom periodu. Radnja se odvija nakon završetka Prvog svetskog rata. Softa prati likove koji su preživeli strahote rata i gladi, a sada traže bolji život u Slavoniji.
Roman je realističan, mestimično naturalistički, prikazuje njihove nove nevolje – težak rad na tuđoj zemlji, društveni nered, porodične drame, alkoholizam i dubok unutrašnji nemir. Uprkos spoljašnjem „miru“, likovi nose traume rata, siromaštva i razočaranja, što stvara atmosferu stalne napetosti i egzistencijalne anksioznosti.
Kritičari su istakli da Nelagodan mir pokazuje sazrevanje Softinog talenta – roman je psihološki dublji od prethodnog, sa jačim modernim prizvukom i bliskošću Hamsunovoj mašti gladi i unutrašnjeg zla. Softa više nije samo slikar hercegovačkog sela, već i moderni pripovedač koji istražuje ljudsku psihu u teškim društvenim okolnostima.
Stil je oštar, direktan i neukrašen, sa snažnim hercegovačkim dijalektom i autentičnim prikazom dinarskog mentaliteta – žilavog, ponosnog, ali i ranjivog. Roman odiše pesimizmom i osećajem besmisla, tipičnim za društveno angažovanu prozu kasnih 1930-ih.
Nelagodan mir smatra se jednim od najboljih Softinih dela i važnim primerom hrvatske socrealističke proze međuratnog perioda. Zbog autorove smrti na Krsnom putu 1945. godine, njegovo delo je zapostavljeno posle rata. Danas se roman ceni kao snažno svedočanstvo o sudbini Hercegovine i teškim posleratnim godinama.
Izdanje Matice hrvatske je retko.
Multiple copies are available
Copy number 3
- Tragovi patine
- Pohabane korice
