Glas i fenomen: Uvod u problem znaka u Husserlovoj fenomenologiji

Glas i fenomen (1967.) jedno je od najvažnijih i najutjecajnijih ranih filozofskih ostvarenja francuskog filozofa Jacquesa Derridae. U ovoj pomnoj studiji autor podvrgava kritičkoj raščlambi fenomenologiju Edmunda Husserla, s posebnim naglaskom na njegovu teoriju znaka i značenja izloženu u Logičkim istraživanjima.

Derrida razotkriva kako Husserlova fenomenologija, unatoč svojoj težnji za radikalno novim početkom, ostaje zarobljena u "metafizici prisutnosti" — tradiciji zapadne filozofije koja povlašćuje neposrednu prisutnost svijesti samoj sebi. Husserl prednost daje govoru i "živom glasu" u unutrašnjem monologu jer se u njemu značenje čini neposredno prisutnim bez posredovanja vanjskog znaka, dok pismo smatra tek sekundarnim, izvanjskim i izvedenim medijem.

Nasuprot tome, Derrida dokazuje da je sam glas već prožet strukturom pisma i diferencijacije (différance). Ponavljanje, odsutnost i trag neizbježni su u svakom konstituiranju značenja, čime se ruši iluzija o čistoj prisutnosti svijesti. Glas i fenomen stoga predstavlja ključni teorijski temelj dekonstrukcije i nezaobilazno štivo za razumijevanje suvremene filozofije poststrukturalizma.