Savijest: Roman iz zbirke "Porodica Muratovih"

Radnja prati život i drame porodice Murat, ruske srednje klase. Kroz sudbine pojedinačnih članova porodice, autor istražuje teme savesti, moralnog pada, greha, bračnih i generacijskih sukoba i unutrašnje borbe između želja i etičkih principa. Roman pokazuje kako prošli gresi i tajne utiču na sadašnjost, ističući neizbežnost suočavanja sa sopstvenom savešću i traženja iskupljenja.

A. T. Šel. Mihajlov pripada krugu ruskih pisaca popularne beletristike tog vremena. Njegov stil je realističan sa snažnim psihološkim naglaskom – emotivan, pristupačan i didaktički, sa jasnom moralnom porukom. Roman nije na nivou klasika poput Dostojevskog ili Tolstoja, ali je dobro prihvaćen među čitaocima koji su tražili ozbiljniju, ali čitljivu prozu sa etičkim dubinama.

Pavao M. Rakoš (1877–1966), plodan srijemski prevodilac sa ruskog, zaslužan je za upoznavanje mnogih ruskih autora sa hrvatskom publikom u međuratnom periodu. Prevod iz 1912. godine (objavljen 1920. godine) svedoči o velikoj popularnosti ruske književnosti u Hrvatskoj početkom 20. veka.

Danas je ovo izdanje redak antikvarni primerak, tražen među kolekcionarima stare prevodne književnosti. Predstavlja tipičan primer književnosti koja kroz porodičnu dramu dovodi u pitanje univerzalna pitanja morala, krivice i ljudske savesti.