Anali: Dio I. (knjiga I.–VI.)

AnaliKornelija Tacita jedno je od najznačajnijih dela antičke istoriografije. U šesnaest knjiga (od kojih je sačuvano prvih šest i deo kasnijih, naime knjige XI–XVI), Tacit opisuje rimsku istoriju od smrti cara Avgusta 14. godine nove ere do smrti Nerona 68. godine nove ere.

Delo je poznato po svojoj oštroj, konciznoj i duboko pesimističkoj analizi rimske politike, dvorskih intriga, tiranije i pada slobode pod carskim sistemom. Knjige I–VI, koje se bave vladavinom Tiberija – periodom obeleženim Sejanovom zaverom, Germanikovom misterioznom smrću, suđenjima za izdaju i rastućim despotizmom, posebno su impresivne.

Tacit ne samo da beleži događaje, već pruža izvanrednu psihološku analizu moći, licemerja i korupcije. Njegov stil – lapidarni, ironični i moralistički – smatra se vrhuncem rimske proze.

Hrvatsko izdanje iz 1923. godine donosi knjige I–VI u prevodu Zvonimira Dorogija. Objavila ga je ugledna zagrebačka izdavačka kuća Braća Kralj kao samostalnu knjigu. Ovo je bio prvi prevod ovih knjiga na hrvatski jezik i deo je napora međuratnih hrvatskih izdavača da klasičnu književnost učine dostupnom domaćoj publici i školskoj deci.

Dorogijev prevod pokušava da sačuva Tacitovu kratkoću i snagu izraza, prilagođavajući je hrvatskom jeziku tog vremena. Novi prevodi su usledili kasnije (npr. Jakova Kostovića 1970. godine), ali Dorogijevo izdanje iz 1923. godine ostaje važan deo istorije recepcije antičke književnosti kod Hrvata.

Ova knjiga tako povezuje dva sveta: vrhunsko rimsko književno i istorijsko delo II veka sa hrvatskom kulturnom scenom 1920-ih, kada se sistematski gradio nacionalni fond prevoda klasične književnosti. Danas je publikacija braće Kralj bibliografska retkost i dragoceno svedočanstvo razvoja hrvatske klasične filologije i izdavaštva u međuratnom periodu.