Hromi djavo

Hromi đavo francuskog pisca Alen-Rene Le Saža jedno je od najpoznatijih satiričnih dela evropske književnosti. Hrvatsko izdanje objavljeno je u Senju 1891. godine kao skraćeno izdanje za mlade sa 55 slika, prilagođeno mlađim čitaocima. Prevod nije urađen direktno sa originalnog teksta, već sa francuskog izdanja Bibliothèque de l'École et de la Famille, jedne od najuticajnijih evropskih biblioteka za mlade 19. veka.

Radnja prati studenta Don Kleofasa koji oslobađa demona Asmodeja, hromog đavola. U ​​znak zahvalnosti, demon ga vodi iznad gradskih krovova i dozvoljava mu da zaviri u skrivene živote ljudi. Kroz niz epizoda otkrivaju se ljudske slabosti, ambicije, obmane i društvene nepravde, pa fantastična avantura postaje duhovita i oštra satira ljudskog društva.

Posebna vrednost senćanskog izdanja je njegova bogata ilustrativna oprema. Knjiga sadrži 55 ilustracija preuzetih sa francuskog modela, a autor crteža bio je Toni Johano (1803–1852), jedan od najpoznatijih francuskih ilustratora romantizma. Johanotove ilustracije, prvobitno objavljene u pariskim izdanjima Le Saževih dela, značajno su doprinele popularnosti romana među mladim čitaocima i predstavljaju važan primer evropske ilustracije knjiga 19. veka.

Senćansko izdanje svedoči o naporima hrvatskih izdavača da domaćoj publici približe klasike evropske književnosti u pristupačnom i vizuelno privlačnom obliku. Danas predstavlja vredan primer ilustrovane omladinske knjige i zanimljiv spoj hrvatske izdavačke tradicije i francuske književne kulture kraja 19. veka.