Četvrta čitanka za niže pučke škole u Hrvatskoj i Slavoniji

„Četvrta čitanka za niže osnovne škole u ​​Hrvatskoj i Slavoniji“, koji je priredio dr Sigismund Čajkovac, je antikvarni školski udžbenik objavljen u Zagrebu 1924. godine. Namenjen je učenicima viših razreda nižih osnovnih škola i deo je serije udžbenika koji su se koristili u hrvatskom osnovnom obrazovanju tokom međuratnog perioda.

Knjiga sadrži književne, obrazovne, istorijske, geografske i patriotske tekstove prilagođene dečjem uzrastu. Njena namena nije bila samo razvijanje veština čitanja već i oblikovanje moralnih, kulturnih i nacionalnih vrednosti učenika. Pored književnih odlomaka i pesama, udžbenik pruža sadržaj koji upoznaje učenike sa prirodom, svakodnevnim životom, istorijom i društvom tog vremena.

Čajkovac, istaknuti hrvatski pedagog i školski reformator, nastojao je da u svojim udžbenicima poveže obrazovnu i vaspitnu funkciju nastave. Tekstovi su odabrani na takav način da razvijaju razumevanje pročitanog, jezičku kulturu i osećaj pripadnosti zajednici. Izdanja tog perioda sadrže i tekstove štampane latinicom i ćirilicom, što odražava obrazovne i jezičke prilike u Kraljevini SHS u to vreme.

Kao antikvarni udžbenik, „Četvrti udžbenik“ danas ima važnu kulturnu i istorijsku vrednost jer svedoči o obrazovnom sistemu, metodama nastave i obrazovnim idealima Hrvatske u prvoj polovini 20. veka. Delo je takođe vredan izvor za proučavanje razvoja hrvatske pedagogije i školskih programa tog vremena.